Geniz Eti ve Bademcik Ameliyatı — Ankara
Geniz eti ve bademcikler bağışıklık sisteminin parçasıdır ve büyümeleri her zaman ameliyat gerektirmez. Karar, çocuğun nefes alışını, uykusunu, işitmesini ve büyümesini ne kadar etkilediğine bakılarak verilir.
Geniz eti ve bademcik nedir?
İkisi de lenfoid dokudur ve çocukluk çağında bağışıklık sisteminin çalışmasına katkıda bulunur. Geniz eti burnun arkasında, genzin tavanında yer alır ve dışarıdan görülmez; bademcikler boğazın iki yanındadır.
Çocuklarda bu dokuların bir miktar büyümesi normaldir ve genellikle yaşla birlikte küçülürler. Sorun, büyümenin nefes yolunu daraltacak ya da tekrarlayan enfeksiyon kaynağı olacak düzeye gelmesiyle başlar.
Hangi belirtiler önemli?
- Ağzı açık uyuma ve düzenli horlama
- Uykuda nefes duraklamaları, huzursuz uyku, gece terlemesi
- Sabah yorgun kalkma, gündüz dikkat ve davranış sorunları
- Genizden konuşma
- Tekrarlayan orta kulak iltihabı ya da kulakta sıvı birikmesi
- İşitmede azalma, seslere geç tepki verme
- Yılda çok sayıda bademcik iltihabı geçirme
- Beslenme ve kilo alma güçlüğü
Bunların içinde en çok önemsenmesi gereken grup uykuyla ilgili olanlardır. Çocukta uyku apnesi büyüme hormonunun salgılandığı dönemi etkileyebilir ve okul başarısına yansıyabilir.
Değerlendirme nasıl yapılır?
Geniz eti dışarıdan görülemediği için değerlendirme esnek endoskopla yapılır. İşlem birkaç saniye sürer ve çocuklar genellikle tolere eder. Bu, gereksiz ameliyat kararını da gereksiz beklemeyi de önler.
İşitme etkilenmişse işitme testi ve orta kulaktaki sıvıyı gösteren timpanometri yapılır. Uyku sırasında solunum duraklaması tarif ediliyorsa uyku testi gündeme gelebilir.
Ameliyat ne zaman gerekir?
Geniz eti için en sık gerekçe uykuda solunum sıkıntısı ve tekrarlayan orta kulak sorunlarıdır. Bademcik için iki ayrı gerekçe olur: sık tekrarlayan iltihaplar ya da uykuda solunumu engelleyecek kadar büyük olmaları.
İkisinin birlikte alınması sık görülür, ancak zorunlu değildir. Bazı çocuklarda yalnızca geniz eti alınır, bademcikler bırakılır.
Ameliyatın bağışıklığı zayıflatacağı endişesi sık dile getirilir. Vücuttaki lenfoid doku bu iki bölgeyle sınırlı değildir; bu dokuların alınmasının bağışıklık sistemini kalıcı olarak zayıflattığı gösterilmemiştir.
İyileşme süreci
- Ameliyat günü Genel anestezi altında, ağız içinden yapılır. Dışarıda kesi yoktur. Çocuk aynı gün ayağa kalkar.
- İlk 3 gün Bademcik alındıysa yutma ağrısı belirgindir. Soğuk ve yumuşak gıdalar, bol sıvı önerilir. Ağrı kesici düzenli verilir.
- 4-7. gün Boğazdaki yaranın üzeri beyaz bir tabaka ile kaplanır; bu iltihap değil, normal iyileşmedir. Ağız kokusu olabilir.
- 1-2. hafta Ağrı azalır ve beslenme normale döner. Bu dönemde geç kanama riski nedeniyle zorlayıcı aktivitelerden kaçınılır.
- 1. ay Kontrol. Uyku düzenindeki ve horlamadaki değişiklik değerlendirilir.
Buradaki süreler ortalamadır; iyileşme kişiden kişiye değişir.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı · Son gözden geçirme:
Sık sorulan sorular
Geniz eti alındıktan sonra tekrar büyür mü?
Nadiren, özellikle küçük yaşta ameliyat olan çocuklarda bir miktar yeniden büyüme görülebilir. Şikâyet tekrarlarsa endoskopik değerlendirme yenilenir.
Bademcik alınırsa çocuğum daha sık hasta olur mu?
Hayır. Bağışıklık dokusu vücutta yalnızca bademciklerle sınırlı değildir. Ameliyat sonrası bağışıklığın kalıcı olarak zayıfladığı gösterilmemiştir; tersine sık iltihap geçiren çocuklarda enfeksiyon sayısı genellikle azalır.
Kaç yaşından sonra yapılabilir?
Belirli bir alt sınır yoktur; karar şikâyetin ağırlığına göre verilir. Uykuda belirgin solunum sıkıntısı varsa küçük yaşta da yapılabilir.
Ameliyat sonrası ne yiyebilir?
İlk günlerde soğuk ve yumuşak gıdalar önerilir. Sıcak, sert, baharatlı ve asitli yiyeceklerden kaçınılır. Bol sıvı almak iyileşmeyi kolaylaştırır.
Kanama riski var mı?
Bademcik ameliyatından sonra genellikle ilk on gün içinde geç kanama görülebilir. Bu yüzden zorlayıcı aktivitelerden kaçınılması istenir. Ağızdan taze kan gelmesi durumunda vakit kaybetmeden başvurulmalıdır.
Muayene için randevu alın
Şikâyetinizin kaynağını muayene ve endoskopik değerlendirme ile birlikte netleştirelim.